Adolygu Cymraeg Llen - Englynion Coffa Hedd Wyn

Cyflwyniad

Ysgrifennwyd 'Englynion Coffa Hedd Wyn' gan R Williams Parry. Mae'n canu caeth ac mae yn y thema Rhyfel a Thrais.

Mesur

Mae'r gerdd hon wedi'i gyfansoddi o gyfres o englynion.
  • Mae'r pedwar llinell ym mhob englyn yn odli.
  • Ceir gair cyrch ar ddiwedd y llinell gyntaf ar ôl gwant.
  • Mae cynghanedd ym mhob llinell.
  • Mae yna patrwm sillafau:
    10, 6, 7, 7

Y Gerdd

Un
Y bardd trwn dan bridd tramor, - y dwylaw
      Na ddidolir rhagor:
   Y llygaid dwys dan ddwys ddôr,
   Y llygaid na all agor.

Wedi ei fyw y mae dy fywyd, - dy rawd
      Wedi ei rhedeg hefyd
   Daeth awr i fynd i'th weryd,
   A daeth i ben deithio byd.

Tyner yw'r lleuad heno - tros fawnog
      Trawsfynydd yn dringo;
   Tithau'n drist a than dy ro
   Ger y ffos ddu'n gorffwyso.

Trawsfynydd!  Tros ei feini - trafaeliaist
      Ar foelydd Eryri;
   Troedio wnest ei rhedyn hi,
   Hunaist ymhell ohoni.
Dau
Ha frodyr!  Dan hyfrydwch - llawer lloer
      Y llanc nac anghofiwch
   Canys mwy trist na thristwch
   Fu rhoddi'r llesg fardd i'r llwch.

Garw a gwael fu gyrru o'i gell - un addfwyn,
      Ac o noddfa'i lyfrgell;
   Garw fu rhoi'i bridd i'r briddell,
   Mwyaf garw oedd marw ymhell.

Gadael gwaith a gadael gwŷdd, - gadael ffridd,
      Gadael ffrwd y mynydd;
   Gadael dôl a gadael dydd,
   A gadael gwyrddion goedydd.

Gadair unig ei drig draw! - Ei dwyfraich,
      Fel pe'n difrif wrandaw,
   Heddiw estyn yn ddistaw
   Mewn hedd hir am un ni ddaw.
Gan R Williams Parry