Adolygu Cymraeg Llenyddiaeth - Tai Unnos

Cyflwyniad

Cafodd y gerdd 'Tai Unnos' ei hysgrifennu gan Iwan Llwyd. Mae yn y thema Pigo Cydwybod. Canu Rhydd ydyw.

Mesur

Ceir mesur Mydr ac Odl i'r gerdd hon. Mae wedi'i cyfansoddi o 8 rhigwm, sydd a cwpled o linellau iddynt. Mae pob cwpled yn odli.

Y Gerdd

Sbwriel oes yr ia oedd y cerrig llyfnion
orweddai'n flêr hyd lannau'r afon:

sbarion a shafins cŷn a morthwyl y rhewlif
a siapiodd pob dyffryn ganrif wrth ganrif:

ac â'r sbwriel cododd ein cyndeidiau'n ddyfal
fwthyn clud yn nhro'r afon, ar seiliau petryal

gosod carreg ar garreg rhwng gwyll a gwawr
a chynnau tân cyn i'r landlord dynnu'r cyfan i lawr;

hawlio darn o dir a'i godi'n aelwyd
drwy nerth bôn braich troi llafur yn freuddwyd:

ar lannau traffyrdd y dinasoedd llwydion,
ac yng nghesail concrid swyddfeydd gweigion,

dan bontydd ffyrdd osgoi, mewn meysydd parcio mae rhai
yn eu dyblau heno hefyd wrthi'n codi tai,

rhoi trefn ar sbwriel dan y sêr,
hawlio darn o dir â bocsys cardbord blêr.
Gan Ian Llwyd