Adolygu Cymraeg Llenyddiaeth - Y Ffatri'n Cau

Cyflwyniad

O'r thema Pigo Cydwybod yw'r cerdd 'Y Ffactri'n Cau', ac mae wedi'i hysgrifennu gan Gwyn Thomas. Mae'n Canu Rhydd.

Mesur

Cai Glas ei hysgrifennu yn y mesur Penrhydd. Does dim rheuolau strwythur na patrymau oldi o gwbl i'r mesur hon, ac mae'n cŵl ofnadwy. Weithiau, defnyddia'r bardd odl er mwyn creu effaith.

Y Gerdd

Y ffatri'n cau, ac yntau'n hanner cant,
A theimlad o ddifodiant yn dod, fel parddu'n
disgyn,
Yn dwllwch am ei galon.
A'r dyfodol yn rhoi clep yn ei wyneb.

Dyfodol a dôl mewn ardal dlawd:
Y mab yn penderfynu mynd i'r fyddin;
Y ferch yn chwilio am rywbeth yn Birmingham,
Lle mae ganddo yntau chwaer.

Tai ar werth, siopau'n cau
Ac yn mynd rhwng y cŵn a'r brain a'r llafnau yna
Nad oes ganddyn nhw bleser mewn dim
Ond mewn hel tafarnau a dinsitrio a malu.
Ffenesti'r capel, hyd yn oed, wedi eu pledu
A rhywrai wedi bod yno'n peintio, ar y waliau,
PUNKS RULE O.K. a rhegfeydd.

Ac ar y teledydd bob dydd -
Rhwng breuddwydion tjioclet -
Lluniau o ladd, plant bach yn llwgu,
Pobol filain yn sgyrnygu.

A hen deimlad yn crynhoi ynddo yntau,
Fel pry cop yn symud ar ei war,
Fod y sioe y gyd yn mynd yn racs.
Gan Gwyn Thomas