Adolygu Cymraeg Llenyddiaeth - Y Llwynog

Cyflwyniad

Cerdd gan R Williams Parry yw 'Y Llwynog'. Mae yn y thema 'Natur a'r Amgylchedd' ac mae'n Canu Rhydd.

Mesur

Mae'r cerdd wedi'i hysgrifennu ar ffyrf Soned Shakespearaidd. Ceir 14 llinell, wedi'i wneud allan of 3 pedwarawd a chwpled clo. Mae'r llinellau yn y 3 pedwarawd yn yn odli pob yn ail, ac mae'r dau llinell yn y cwpled clo yn odli. Felly gallwn ddweud taw'r patrwm odli yw:
a, b, a, b, c, ch, c, ch, d, dd, d, dd, e, e
Gwelwn hefyd newid mewn cynnwys ar ôl y 9fed llinell o'r enw folta. Mae'r bardd yn newid o siarad am ymateb ef a'i ffrindiau i ymateb y Llwynog.

Y Gerdd

Ganllath o gopa'r mynydd, pan oedd clych
Eglwysi'r llethrau'n gwahodd tua'r llan,
Ac anrheuliedig haul Gorffennaf gwych
Yn gwahodd tua'r mynydd, - yn y fan,
Ar ddiarwybod droed a distaw duth,
Llwybreiddiodd ei ryfeddod prin o'n blaen
Ninnau heb ysgog ac heb ynom chwyth
Barlyswyd ennyd; megis trindod faen
Y safem, pan ar ganol diofal gam
Syfrdan y safodd yntau, ac uwchlaw
Ei untroed oediog dwy sefydlog fflam
Ei lygaid arnom.
Yna heb frys na braw
Llithrodd ei flewyn cringoch dros y grib;
Digwyddodd, darfu, megis seren wîb.
Gan R Williams Parry